Tybet - dach swiata

W Tybecie zaczely dzialac oddzialy powstancze. 10 marca 1959 r. w Lhasie wybuchlo powstanie zbrojne. W siedem dni pozniej. Dalaj Lama przebrany za zolnierza chinskiego uciekl z palacu w Norbulingki do Indii. Wraz z nim na opuszczenie kraju zdecydowala sie wiekszosc partyzantow z Khamu (w tym Gonpo Taszi, przywodca najwiekszej organizacji oporu “Czterech Rzek, Szesciu Pasm”). Nie znaczy to, ze walki z Chinczykami oslably. Trwaly nadal, ale juz nie z taka intensywnoscia.
Tybetanczyk z Lhokhi, ktory w wiezieniu spedzil 3 lata i dalsze 20 w obozach pracy, tak wspomina: - Chinczycy powtarzali, ze kraj jest bardzo zacofany i ze chca mu pomoc, ale nas trudno oszukac. Przez dziewiec lat probowalismy im stawic czolo. Kiedy zorientowali sie, ze nie przekonaja nas na swa polityke, poslali na nas wojsko. Kiedy zabili juz wszystkich, ktorych chcieli zabic i wsadzili do wiezienia tych, ktorych chcieli w nich zamknac oglosili, ze udalo sie "pokojowe wyzwolenie Tybetu”. Faktycznie, ta “pokojowosc” objawiala sie salwami artyleryjskimi i bombardowaniami z samolotow.
Lata szescdziesiate, to pasmo wiekszych i mniejszych starc oddzialow partyzanckich z armia chinska. Co rusz wybuchaly tez protesty w miastach. Przeciwko ingerencji chinskiej protestowaly rozne organizacje miedzynarodowe. W roku 1960 partyzanci otrzymali pomoc amerykanska. Zalozyli w Nepalu baze w Mustangu. W piec lat pozniej ograniczyli jednak fundusze (swiat fascynowal sie juz zupelnie innymi wydarzeniami), a w 1968 r. calkowicie je zlikwidowali. W roku 1973 Nepal zazadal od Tybetanczykow zlikwidowania bazy w Mustangu.